قرآن و مصلح کل
همه مذاهب و اديان، به صورت کلي از وجود مصلحي در آخرالزمان خبر داده‏اند که صلح و عدالت را در زمين برقرار مي‏سازد، ولي در دين مبين اسلام، سخنان بسياري در آيات و روايات درباره اين مصلح کل گفته شده و طي اين سخنان، ويژگي‏هاي او با دقت بيان گرديده است. مصلح کل اسلام، همان حضرت مهدي(عج) است که از نسل پيامبر اکرم صلي‏الله‏عليه‏و‏آله مي‏باشد و ظهورش در دوران حکومت و حاکميت اسلام تحقق پيدا کرده و براي گسترش و تجديد حيات اسلام قيام مي‏کند. در قرآن کريم آيات بسياري وجود دارد که برخي با دلالت روشن به ظهور حضرت اشاره کرده‏اند و برخي نيز با تفسير و تأويل ائمه اطهار عليهم‏السلام ، به قيام حضرت و تشکيل حکومت واحد جهاني اسلامي اشاره دارند.

برتري اسلام بر همه اديان
آيات سي و سوم سوره توبه و نهم سوره صف، از جهاني شدن اسلام و عالمگير شدن اين آيين خبر مي‏دهد. سرعت پيشرفت اسلام در جهان و به رسميت شناخته شدن اين آيين در کشورهاي مختلف اروپايي و نفوذ سريع آن در آمريکا و آفريقا، نشان مي‏دهد که اسلام رو به سوي عالمگير شدن پيش مي‏رود و تکامل اين برنامه، به هنگام ظهور حضرت مهدي(عج) است که برنامه جهاني شدن اسلام تحقق مي‏يابد.

قيام حضرت مهدي(عج) ونابودي دولت‏هاي باطل
در بعضي روايات، آيه هشتاد و يکم سوره اسراء، به قيام حضرت مهدي(عج) تفسير شده است. امام باقر عليه‏السلام فرمود:«مفهوم اين سخن الهي اين است که وقتي امام قائم قيام کند، دولت باطل برچيده مي‏شود.» پيروزي حق بر باطل و شکست دولت‏ها و لشکرهاي کفر و شرک، قانوني الهي و کلي است که پويندگان و رهروان راه حق در برابر سختي‏ها و مشکلات به آن توسل مي‏جويند و به آن اميدوارند. قيام حضرت مهدي(عج)، روشن‏ترين مصداق اين آيه است که با قيام حضرت، تمام دولت‏هاي باطل نابود مي‏شوند و دولت حق حضرت بر آنها پيروز مي‏گردد. در روز فتح مکه نيز پيامبر صلي‏الله‏عليه‏و‏آله 360 بت را که قبايل عرب بر گرد خانه کعبه چيده بودند، با عصاي خود سرنگون ساخت و اين آيه شريفه را تلاوت کرد.

حضرت مهدي(عج) ذخيره الهي
امام باقر عليه‏السلام درتفسير آيه هشتاد و ششم سوره مبارکه هود مي‏فرمايد: «هنگامي که مهدي ما ظاهر شود، به خانه کعبه تکيه مي‏دهد و نخستين سخني که بر زبان مبارکش جاري مي‏شود، اين آيه است و سپس مي‏فرمايد: «من بقية اللّه‏ و خليفة اللّه‏ بر شما هستم». آن‏گاه همگان به آن حضرت چنين سلام مي‏کنند: «سلام بر تو اي بازمانده خدا در زمين». تمام پيامبران الهي و پيشوايان بزرگ و سربازان مبارزي که با دشمن مي‏جنگند و براي بشريت باقي مي‏مانند و مايه خير و سعادت او مي‏شوند، «بقية اللّه‏» هستند و چون حضرت مهدي(عج) آخرين پيشوا و بزرگ‏ترين رهبر انقلابي پس از قيام پيامبر اسلام است، يکي از روشن‏ترين مصاديق «بقية‏اللّه‏» مي‏باشد و اين لقب براي حضرت از همه شايسته‏تر است، به ويژه که تنها باقي مانده بعد از پيامبران و امامان مي‏باشد.

حکومت جهاني مستضعفان
خداوند در آيه پنجاه و پنجم سوره نور به صراحت بيان مي‏کند کساني که ايمان آورده‏اند و عمل صالح انجام داده‏اند، قطعا خليفه روي زمين خواهند شد و دين و آيين آنها به طور ريشه‏دار و پابرجا در زمين مستقر مي‏شود. گروهي از مفسران، اين آيه را اشاره به حکومت حضرت مهدي(عج) مي‏دانند که شرق و غرب جهان در تحت لواي حکومتش قرار مي‏گيرد و آيين حق را در همه جا برقرار مي‏سازد و ناامني و ترس و جنگ را از صحنه زمين نابود مي‏کند. همچنان که در روايتي از رسول اکرم صلي‏الله‏عليه‏و‏آله آمده است: «اگر از عمر دنيا به جز يک روز باقي نمانده باشد، خداوند آن روز را به قدري طولاني مي‏کند تا اينکه مردي از امت من که هم‏نام و هم‏کنيه من است، ظاهر شود و زمين را پر از عدل و داد کند، همان گونه که پر از ظلم و ستم شده باشد».

پيروزي نهايي مهدي(عج)
در قرآن کريم آيات بسياري وجود دارد که از آنها مي‏توان چنين دريافت که روزي حکومت تمامي دنيا به دست پاکان و نيکان خواهد افتاد و حکومت واحد جهاني براساس يکتاپرستي تشکيل خواهد شد. در اين حکومت، برنامه‏هاي اسلامي در سراسر جهان اجرا مي‏شود و همه احکام الهي جامه عمل به خود مي‏پوشد. بيم و هراس توده مردم از ميان خواهد رفت و آرامش و امنيت کامل در سراسر گيتي برقرار خواهد شد. همه مردمان دنيا خداي يکتا را مي‏پرستند و هر گونه بندگي و بت‏پرستي ريشه‏کن خواهدشد. براساس روايات و نويدهاي انبياي الهي و ائمه اطهار عليه‏السلام ، اين عصر درخشان و روزگار طلايي، همان روز قيام منجي عالم بشريت و دوران پرشکوه ظهور حضرت مهدي(عج) است که زمين را پر از عدل و قسط و داد مي‏کند.

برچيده شدن بساط مشرکان
خداوند در آيه سي و نهم سوره مبارکه انفال، به مسلمانان دستور مي‏دهد با مشرکان پيکار کنند و فتنه و شرک را بر چينند تا دين و پرستش مخصوص خدا شود. برخي از مفسران ضمن روايتي از امام باقر عليه‏السلام ، تفسير اين آيه شريفه را دولت بر حق حضرت مهدي(عج) مي‏دانند. امام باقر عليه‏السلام مي‏فرمايد: «تأويل اين آيه هنوز نيامده است و هنگامي که تأويل آن بيايد، با مشرکان پيکار خواهد شد تا هنگامي که يگانگي خداي تعالي را بپذيرند و شرکي در روي زمين باقي نماند و اين در زمان قيام قائم ما خواهد بود».

مهدي (عج) و انتقام خون امام حسين عليه‏السلام
در آيه سي و سوم سوره مبارکه اسراء، سخن از کشته شدن مظلومان به‏وسيله ظالمان و گرفتن انتقام خون آنان به دست ولي خدا گفته شده است. برخي از مفسران، روشن‏ترين مصداق اين آيه را خوان‏خواهي و انتقام حضرت مهدي(عج) در مورد امام حسين عليه‏السلام مي‏دانند و از امام باقر عليه‏السلام چنين روايت مي‏کنند: «حسين عليه‏السلام مظلوم کشته شد و ما، اوليا و وارث خون او هستيم و قائم ما به خون‏خواهي حسين عليه‏السلام قيام خواهد کرد. پس هر کس را که به کشتن آن حضرت راضي بوده، به قتل مي‏رساند تا آنجا که خواهند گفت او در کشتن اسراف مي‏کند و از دنيا نمي‏رود تا اينکه به پيروزي کامل برسد و سراسر زمين را از عدل و داد پر کند، همان گونه که از ظلم و جور پر شده باشد».

روز قيام مهدي(عج) از ايام اللّه‏
خداوند در آيه پنجم سوره ابراهيم، از روزهايي سخن مي‏گويد که «ايام‏اللّه‏» نام دارند و روزهاي سرنوشت‏ساز و مهم زندگي انسان‏ها به شمار مي‏آيند. در اين ايام نعمتي الهي شامل حال ملتي شايسته يا مجازاتي بزرگ و دردناک دامن‏گير ملتي سرکش و طغيانگر مي‏شود. براساس روايات ائمه اطهار عليهم‏السلام ، روز قيام حضرت مهدي(عج) يکي از اين روزهاست. امام باقر عليه‏السلام مي‏فرمايد: «روزهاي خداوند سه روز است: روز قيام قائم، روز رجعت و روز قيامت.» روز قيام حضرت مهدي(عج)، در حقيقت يکي از روزهاي بزرگ الهي است و شايسته اين نام مي‏باشد؛ زيرا آن روز سرآغاز حکومت واحد جهاني بر اساس عدالت و آزادي و روز برچيده شدن بساط ظلم و ستم از سراسر جهان است.

پيشوايان و وارثان زمين
خداوند در آيه پنجم سوره مبارکه قصص، به مستضعفان وعده مي‏دهد که آنان را پيشوايان و وارثان زمين قرار خواهد داد. امام علي عليه‏السلام پس از تلاوت اين آيه فرمود: «دنيا پس از روگرداني‏ها و چموشي‏هاي خود به ما رو مي‏آورد، مانند مهرباني ماده‏شتر ناسازگار بر فرزند خود.» در روايات آمده است که امام حسن عسکري عليه‏السلام در هفتمين روز ولادت فرزندش حضرت مهدي(عج) به او فرمود: «سخن بگو، اي فرزند کوچکم!» پس امام مهدي(عج) شهادتين بر زبان جاري نمود و بر پدران خويش، يکي پس از ديگري صلوات فرستاد و سپس اين آيه شريفه را تلاوت کرد. به راستي حکومت و خلافت از آن کساني است که امروز در زير پرچم ظلم و ستم زورگويان به استضعاف و ناتواني کشيده شده‏اند و با ظهور رهبر و مقتدايشان، حکومت را به دست خواهند گرفت تا ريشه ظلم و ستم را برکنند.

بندگان صالح، وارث زمين
خداوند به آن دسته از بندگان که تنها او را عبادت مي‏کنند و در گروه صالحان هستند وعده مي‏دهد که وارثان زمين خواهند بود. امام صادق عليه‏السلام در تفسير اين آيه شريفه مي‏فرمايد: «تمام کتاب‏هاي آسماني ذکر خداوند است و منظور از بندگان صالح که زمين را به ارث خواهند برد، حضرت قائم عليه‏السلام و اصحاب اويند.» امام باقر عليه‏السلام نيز حضرت مهدي(عج) و يارانش را بندگان صالح خداوند مي‏داند که وارثان زمين خواهند بود. منظور از وراثت زمين، انتقال منافع آن و استقرار برکات حيات زمين براي صالحان است. اين برکات پايان‏ناپذير، برکات مادي و معنوي را در بر مي‏گيرد و اين آيه شريفه اعلام مي‏کند که زمين به زودي از شرک پاک خواهد شد و افراد صالح حکومت را در دست خواهند گرفت. بدين ترتيب در چنين حکومتي، تنها خدا پرستش مي‏شود و هرگونه شرکي از بين مي‏رود.

اجابت دعاي بيچارگان
استجابت دعاي افراد مضطر به هنگام گرفتاري و برطرف ساختن مشکل آنان، از وعده‏هاي خداوند در آيات قرآني است. امام صادق عليه‏السلام مي‏فرمايد: «اين آيه شريفه درباره قائم آل محمد صلي‏الله‏عليه‏و‏آله است آن هنگام که در مقام ابراهيم دو رکعت نماز مي‏گزارد و به سوي خداوند دعا مي‏کند. پس خدا او را اجابت مي‏کندو ناراحتي‏اش را برطرف مي‏سازد و او را به عنوان خليفه بر روي زمين بر مي‏گزيند.» براساس روايات، هنگامي که حضرت مهدي عليه‏السلام ظهور مي‏کند، به حجرالاسود تکيه مي‏دهد و نخستين بيعت کننده با او، جبرئيل امين است و سپس 313 تن ياران خاص، به خدمت حضرت رسيده و با او بيعت مي‏کنند. منظور خداوند هم که مي‏فرمايد: «در خيرات پيشي بگيرد»، ولايت و بيعت با حضرت مهدي(عج) است و وجود حضرت مهدي(عج)، همان استجابت دعاي افراد بيچاره و مضطر مي‏باشد.

فتح دنيا به دست حضرت مهدي(عج)
ايمان آوردن کافران در روزي که بندگان صالح خداوند بر آفاق چيره مي‏شوند، برايشان سودي ندارد و آنان به کيفر اعمال خود خواهند رسيد و اين يکي از وعده‏هايي است که خداوند در قرآن به پيامبر خود مي‏دهد. امام جعفر صادق عليه‏السلام در تفسير اين آيه شريفه مي‏فرمايد: «روز پيروزي، روزي است که دنيا به دست قائم عليه‏السلام فتح مي‏شود. آن روز، ديگر ايمان آوردن براي کسي که پيش‏تر ايمان نداشته، سودي ندارد، ولي ايمان کسي که پيش از فتح مؤمن شده و انتظار ظهور او را مي‏کشد، براي او سود خواهد داشت و خداوند مقام و منزلت او را بالا خواهد برد و اين پاداش دوستداران اهل‏بيت عليهم‏السلام است.» ايمان به امامت اهل‏بيت عليهم‏السلام و انتظار ظهور مهدي آل محمد صلي‏الله‏عليه‏و‏آله ، از جمله ويژگي‏هايي است که باعث برتري معتقدان به آن بر اهل زمان خود مي‏شود.

آزمايش و امتحان ثابت‏قدمان
خداوند در آيات قرآن کريم، از آزمايش و امتحان بندگان خود سخن به ميان مي‏آورد تا به وسيله آنها، بندگان شکيبا و ثابت‏قدم، از بندگان ناشکيبا و سست‏قدم بازشناخته شوند. محمدبن مسلم، از ياران امام صادق عليه‏السلام مي‏گويد: آن حضرت در تفسير اين آيه فرمود: «پيش از آمدن قائم(عج)، علامت‏هايي است که براي امتحان مؤمنان خواهد بود.» عرض کردم: آن علامت‏ها چيست؟ فرمود:«بيماري‏هاي گوناگون که سبب ترس و دلهره است، بالا رفتن نرخ‏ها که سبب گرسنگي است، کاهش در اموال که قحطي و مرگ و مير فراوان را به دنبال مي‏آورد و نقص در محصولات که به دليل نيامدن باران است. پس در آن موقع به آنها که در عقيده به ما ثابت مي‏مانند، مژده بده».

حاکميت آخرين دين خد
خداوند در آيه هشتاد و سوم سوره مبارکه آل عمران، به صراحت بيان مي‏کند که آنچه در آسمان‏ها و زمين است، تسليم اويند و به سوي او بازگردانيده مي‏شوند. امام کاظم عليه‏السلام در تفسير اين آيه شريفه و جهاني شدن آيين توحيد و حاکميت آخرين دين خدا بر سرتاسر جهان مي‏فرمايد:«اين آيه درباره حضرت قائم عليه‏السلام نازل شده است. هنگامي که ظاهر شود، آيين مقدس اسلام را در شرق و غرب جهان، به يهوديان، مسيحيان، صائبيان، ملحدان، مرتدان و کافران عرضه مي‏دارد؛ هر کس آن را از روي ميل و رغبت بپذيرد، او را به نماز و زکات و ديگر فريضه‏هاي اسلامي امر مي‏فرمايد و هر کس امتناع ورزد، گردنش را مي‏زند تا در همه شرق و غرب جهان، جز انسان يکتاپرست باقي نماند.»

زنده شدن زمين پس از مردن
زنده کردن زمين پس از مردن آن، امري است که خداوند در قرآن به آن اشاره دارد. زنده شدن زمين پس از مردن، تنها به معناي با طراوت شدن زمين پس از خزان و بي‏طراوتي نيست که اين خود دليلي بر قيامت و زنده شدن مردگان است؛ نيز به معناي زنده شدن ايمان پس از کفر و بي‏ايماني است. امام باقر عليه‏السلام در تفسير اين آيه شريفه مي‏فرمايد: «منظور از مردن زمين، کفر ورزيدن اهل آن است و کافر در حقيقت مرده است. پس خداوند او را به ظهور حضرت قائم(عج) زنده خواهد کرد که در زمين به عدالت رفتار مي‏کند و اهل آن را پس از مرگشان زنده مي‏نمايد».

احياي سنت‏ها و نابود کردن بدعت‏ها
برپايي نماز و امر به معروف و نهي از منکر، سه امر مقدسي است که در زمان حکومت صالحان در زمين اجرا مي‏شود. امام باقر عليه‏السلام مي‏فرمايد: «هنگامي که مهدي(عج) ظهور کند، خداوند متعال شرق و غرب زمين را به تصرف او ويارانش درمي‏آورد و دين را آشکار مي‏سازد و نيز خداوند متعال بدعت‏ها و باطل را به دست او و يارانش از بين مي‏برد؛ چنان که سفيهان، حق را ميرانده باشند، تا جايي که اثري از ظلم ديده نشود و امر به معروف و نهي از منکر خواهند نمود.» امام جواد عليه‏السلام نيز مي‏فرمايد: «چون وقت خروج او برسد، شمشيرش از غلاف بيرون آيد و ندا کند: برخيز اي ولي خدا که ديگر براي تو نشستن حلال نيست. پس خارج شود و دشمنان خدا را هرجا بيابد بکشد و حدود خدا را اقامه کند و به حکم خدا حکم نمايد».

مهدي عليه‏السلام خواهد آمد
ظهور مهدي اهل بيت عليهم‏السلام در آخرالزمان، از مسائلي است که همه فرقه‏ها و گروه‏هاي اسلامي به آن ايمان دارند. آنها انتظار قيامي روحاني و جهاني را مي‏کشند که عدالت اجتماعي و نظام جهان بر اساس ايمان به خدا و احکام دين اسلام برقرار شود و دنيا از چنگال ستمکاران و جباران نجات داده شده، پرچم اسلام در تمام نقاط به اهتزاز درآيد. همه چشم به راهند و انتظار دارند که شايسته‏ترين فرزند پيامبر صلي‏الله‏عليه‏و‏آله قيام کرده، آيين توحيد و رسم برادري و مساوات اسلامي را زنده نموده، بشر را از نعمت آسايش بهره‏مند سازد و موجبات تفرقه و محروميت و ناکامي را از ميان بردارد. اين وعده الهي است و تخلف‏پذير نيست. دنيا به طرف آن عصر درخشان در حرکت است و سير زمان، هر دم بشر را به چنين روزگاري نزديک‏تر مي‏سازد.