قبول عمل و پذیرش صالح[1]
رسول خدا (ص) در خطبه شعبانیه می‏فرماید: «انفاسکم فیه تسبیح‏» نفس‏های شما در این ماه خود تسبیح است، هر نفسی که می‏کشید مثل آن است که گفته باشید «سبوح قدوس‏» . «و نومکم فیه عبادة‏» خوابتان در این ماه عبادت است . «و اعمالکم فیه مقبولة‏» کارهای جزیی را که انجام می‏دهید خدا قبول می‏کند . قبولی عمل مقدمه است‏برای این که خداوند خود انسان را قبول فرماید . لذا در قرآن کریم دو نمونه تعبیر دارد:
1 - این که خداوند عمل عده‏ای را قبول می‏کند .
2 - خدا عده‏ای را قبول می‏کند، نه این که فقط عمل آنان قبول شود . چون گروهی عمل صالح دارند و گروهی خود صالح هستند . آنان که جزء «الذین آمنوا و عملوا الصالحات‏» هستند یعنی کارهای خوب دارند ولی هنوز به آن مقام نرسیده‏اند که ذات و گوهرشان خوب بشود، احیانا ممکن است در معرض خطر باشند، اما دسته دوم، جزء صالحین هستند، مثل ابراهیم خلیل که قرآن در شانش می‏فرماید: «و انه فی الآخرة لمن الصالحین‏» صالح یعنی کسی که گوهر ذاتش شایسته شده است . اینها را خدا قبول می‏کند . یا قرآن راجع به حضرت مریم این تعبیر را دارد «فتقبلها ربها بقبول حسن و انبتها نباتا حسنا» خدای کریم، مریم را قبول کرد . پس کاری کنیم که خدای کریم خود ما را قبول کند .
ماه مبارک، ماه محاسبه
برای گروهی آغاز سال، اول فروردین است . یک نوجوان اول فروردین تلاش می‏کند برای خود لباس نو تهیه کند . درخت‏ها اول سالشان فروردین است که لباس‏های نو و تازه در بر می‏کنند . اول سال کشاورز پاییز است، که درآمد مزرعه را حساب می‏کند . تاجر و صنعتگر، هر کدام فرصت دیگری را به عنوان اول سال تعیین می‏کنند . مرحوم سید بن طاوس می‏گوید: «اهل سیر و سلوک اول سالشان رمضان است‏»[2]حساب‏ها را از ماه مبارک تا ماه مبارک بعد بررسی می‏کنند که ماه مبارک گذشته چه درجه‏ای داشته و امسال در چه درجه‏ای است . ماه مبارک برای سالکان الی الله ماه محاسبه است . از این رو امام سجاد سلام الله علیه فرمود: «ماه رمضان در بین ما اقامت داشت و جای حمد و ثنا بود، زیرا به همراه خود رحمت آورد . و رفیق بسیار خوبی برای ما بود، ما در همراهی او به نعمت هایی رسیدیم . ما ربح و سودی که در این ماه بردیم، هیچ تاجری در هیچ گوشه دنیا نبرد، و هیچ کس در سراسر عالم به اندازه ما از این ماه استفاده نکرده است .[3]
بوی دهان روزه‏دار
از امام صادق (ع) نقل شده که فرمود: خداوند به حضرت موسی وحی فرستاد که چرا با من مناجات نمی‏کنی؟ عرض کرد: خدایا روزه دارم و در حال روزه، دهان خیلی معطر نیست . خداوند فرمود: ای موسی بوی دهان روزه دار پیش من از مشک خوشبوتر است .[4]
گرفتن روزه در روز گرم
امام صادق (ع) فرمود: اگر کسی در روز گرمی روزه بگیرد و تشنه شود، خدای سبحان هزار فرشته را موکل می‏کند تا چهره او را مسح کنند و تا هنگام افطار به او بشارت دهند و هنگام افطار خداوند (عزوجل) می‏فرماید: «ما اطیب ریحک و روحک یا ملائکتی اشهدوا انی غفرت له‏» عجب معطری و چه بوی خوشی داری! فرشتگان من شاهد باشید که من او را آمرزیدم .[5]
ماه رمضان، ماه دعوت به میهمانی خدا
مردم در ماه رمضان میهمان خدایند «هو شهر دعیتم فیه الی ضیافة الله‏» میهمان باید کاری کند که صاحب خانه می‏کند . روزه دار، میهمان خدایی است که «یطعم و لا یطعم‏»  اطعام می‏کند ولی خود اطعام نمی‏شود، پس او هم می‏تواند «یطعم و لا یطعم‏» باشد . اگر خدای سبحان می‏بخشد و نمی‏گیرد، انسان هم بایستی در این ماه خویی پیدا کند که ببخشد و نگیرد، چون هیچ دستی بهتر از دست‏بخشنده و هیچ دستی بدتر از دست‏بگیر نیست . اگر کسی تلاش و کوشش کرد که دیگران در کنار سفره او به بهشت‏بروند، دست او دست‏بخشنده است، و اگر کسی تلاش کرد که به برکت دیگران به بهشت‏برود، او دست گیرنده دارد .[6]
پاورقی ها:
 [1].پایگاه حوزه مجله پاسدار اسلام شماره 228، گفته‏ها و نوشته‏ها.
[2]. اقبال الاعمال، ص‏250
[3]. فرازهایی از دعای 45 صحیفه سجادیه.
[4].روضة المتقین، ج‏3، ص‏229.
[5].روضة المتقین، ج‏3، ص‏229.
[6].کافی، ج‏6، ص‏294.